Η CulturePolis γιορτάζει δύο δεκαετίες πολιτισμού, συνεργασίας και ανήκειν — από μια πρωτοβουλία στην Κέρκυρα σε ένα Ευρω-Μεσογειακό δίκτυο.

Κέρκυρα, 5 Ιουνίου 2026

Είκοσι χρόνια πριν, στις 5 Ιουνίου 2006, μια μικρή παρέα φίλων και συνεργατών με πρωτεργάτη τον Βασίλειο Λαοπόδη, που επέστρεφε στην Ελλάδα μετά απο έτη 18 υπηρεσίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκε στην Κέρκυρα με μια ιδέα που ήταν, εκείνη τη στιγμή, ταυτόχρονα μετριόφρων και φιλόδοξη. Μετριόφρων, γιατί δεν υπήρχαν χώροι, δεν υπήρχε προσωπικό, δεν υπήρχε προϋπολογισμός. Φιλόδοξη, γιατί η ίδια η ιδέα — ότι η Κέρκυρα, ένα μικρό νησί στο σταυροδρόμι Αδριατικής και Ιονίου, μπορούσε να γίνει κόμβος ενός διαφορετικού είδους ευρωπαϊκού πολιτισμικού διαλόγου — ήταν αληθινά καινούρια.

Το Πρωτοδικείο Κέρκυρας καταχώρισε τον οργανισμό εκείνη την ημέρα με την επωνυμία «Φόρουμ Ευρωπαϊκών Πολιτισμών: Παράρτημα Αδριατικής–Ιονίου», εκπροσωπώντας στην περιοχή αυτή την Ευρωπαϊκή οργάνωση «Europe of Cultures Forum”. Το όνομα ήταν μια δήλωση πρόθεσης: δεν επρόκειτο για έναν τοπικό πολιτιστικό σύλλογο, αλλά για ένα φόρουμ των πολιτισμών μιας ολόκληρης διαπεριφερειακής θάλασσας — της Αδριατικής και του Ιονίου, του θαλάσσιου δρόμου που συνδέει για χιλιετίες την Ελλάδα, την Ιταλία, την Αλβανία, τη Σλοβενία, την Κροατία και τα ευρύτερα Βαλκάνια με την υπόλοιπη Μεσόγειο. Η Κέρκυρα επιλέχθηκε όχι μόνο επειδή ήταν ο τόπος καταγωγής του ιδρυτή της οργάνωσης, ούτε  παρά το γεγονός ότι είναι νησί, αλλά ακριβώς επειδή είναι: ένας τόπος που ανήκει, από γεωγραφία και ιστορία, σε περισσότερους από έναν κόσμους ταυτόχρονα.

Στις 13 Σεπτεμβρίου 2013, ο οργανισμός μετονομάστηκε επίσημα σε CulturePolis — ένα όνομα που έφερε, στο ελληνικό του κατάληξη πόλις, τη διπλή σημασία της πόλης και της κοινότητας πολιτών, και στη διεθνή του πρώτη λέξη, την αδιάλειπτη Ευρω-Μεσογειακή πολιτιστική αποστολή του οργανισμού.

Σήμερα, στην εικοστή επέτειο εκείνης της ιδρυτικής ημερομηνίας, αποτιμούμε αυτό που δύο δεκαετίες έχουν χτίσει.

Πώς μοιάζουν τα είκοσι χρόνια

Μοιάζουν με 50+ υλοποιημένα έργα, σε συντριπτική πλειοψηφία χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο ανταγωνιστικών προγραμμάτων όπως τα Erasmus+, Horizon Europe, Creative Europe, Interreg, CERV κ.ά. Έργα για τον διαπολιτισμικό διάλογο, την πολιτιστική κληρονομιά, τη βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη, τη δημιουργική οικονομία, την ψηφιακή καινοτομία και το μέλλον των νησιωτικών κοινοτήτων.

Μοιάζουν με ένα δίκτυο 300+ εταιρικών οργανισμών σε περισσότερες από 30 χώρες — δήμους και περιφερειακές αρχές, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, ΜΚΟ και οργανώσεις κοινωνίας των πολιτών, δημόσιους φορείς και ιδιωτικές επιχειρήσεις — που συνδέονται μεταξύ τους όχι μόνο από ενδεχόμενη συμβατική υποχρέωση, αλλά από κοινή πεποίθηση ότι η Ευρώπη φτιάχνεται μέσα από τους πολιτισμούς της.

Μοιάζουν με το «1ο Διεθνές Συνέδριο Διαπολιτισμικού Διαλόγου Αδριατικής–Ιονίου», που συνδιοργανώθηκε με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην Κέρκυρα τον Ιούνιο του 2008, όταν η ιδέα ενός συνδεδεμένου πολιτισμικού χώρου Αδριατικής–Ιονίου εξακολουθούσε να αμφισβητείται, και δεν εθεωρείτο δεδομένη.

Μοιάζουν με μια σειρά συνεργατικών έργων, που έβαλαν την Κέρκυρα στον ευρωπαϊκό πολιτισμικό χάρτη: SUSTCULT, TOGETHER, SPACES, READ-IN-CLUB, DIVERTIMENTO, INNOVIMENTOR , AGRICULT, GROW Observatory, αλλά και τοπικές πρωτοβουλίες όπως οι Πολιτιστικές Συναντήσεις του Φρουρίου, η Γαστρονομική Λέσχη Κέρκυρας και δεκάδες άλλα.

Και τέλος,  μοιάζουν με το CorfuGen —το Κέντρο Πολιτισμού, Βιωσιμότητας και Καινοτομίας— τον φυσικό χώρο αναφοράς όλης αυτής της εμπειρίας και τεχνογνωσίας, που ανοίγει το πρώτο δημόσιο πρόγραμμά του το καλοκαίρι του 2026 σε πέντε χώρους στο νησί, με μια ομάδα έξι νέων εθελοντριών, που μαζί με τα στελέχη της CulturePolis αποφάσισαν να προσφέρουν στο όραμα για την αναγέννηση της Κέρκυρας και επέλεξαν να χτίσουν εδώ αντί να φύγουν. Το CorfuGen είναι, με πολλούς τρόπους, η πληρέστερη έκφραση αυτού που η CulturePolis πάντα προσπαθούσε να κάνει: όχι να μιλά για τις κοινότητες, αλλά να χτίζει μαζί τους.

Το νησί στο κέντρο των πάντων

Η Κέρκυρα υπήρξε πάντα μια αντίφαση. Είναι σχετικά μικρή —585 τετραγωνικά χιλιόμετρα, 100.000 κάτοικοι— ωστόσο η ιστορία της περιέχει στρώματα που λίγα έθνη μπορούν να διεκδικήσουν: Βενετικά, Γαλλικά, Βρετανικά, παρ’ ολίγον Οθωμανικά, Βυζαντινά, αρχαιοελληνικά. Βρίσκεται στο σταυροδρόμι Αδριατικής και Ιονίου, μεταξύ Δυτικής και Ανατολικής Ευρώπης, μεταξύ του Λατινικού και Ορθόδοξου κόσμου, μεταξύ της παλαιάς ηπείρου και της Μεσογειακής λεκάνης. Δεν ήταν τυχαίο που αυτό το νησί έγινε έδρα του παλαιότερου πανεπιστημίου στον ελληνικό κόσμο, των φιλαρμονικών ορχηστρών πριν υπάρξουν ορχήστρες αλλού στην Ελλάδα.

Δεν ήταν τυχαίο, επίσης, που μια ομάδα ανθρώπων επέλεξε αυτό το νησί το 2006 για να ξεκινήσει ένα φόρουμ ευρωπαϊκού πολιτισμικού διαλόγου.

Για είκοσι χρόνια, η CulturePolis προσπάθησε να τιμήσει εκείνη την επιλογή. Προσπαθήσαμε να αξίζουμε αυτόν τον τόπο: να παίρνουμε σοβαρά την ιστορία του, να κατανοούμε με ειλικρίνεια το παρόν του, και να εργαζόμαστε — επίμονα, σταδιακά, έργο με έργο — προς ένα μέλλον στο οποίο οι κοινότητες του νησιού ανθίζουν αντί να αδειάζουν, τα νέα του παιδιά βρίσκουν λόγους να μείνουν αντί για λόγους να φύγουν, και η εκπληκτική του θέση στο σταυροδρόμι των ευρωπαϊκών πολιτισμών αξιοποιείται ως αγαθό για όλους.

Ένας λόγος ευγνωμοσύνης

Είκοσι χρόνια εργασίας στην κοινωνία των πολιτών δεν είναι ατομική υπόθεση. Είναι μια συλλογική πράξη που στηρίζεται από εκατοντάδες ανθρώπους με την πάροδο του χρόνου.

Είμαστε ευγνώμονες σε κάθε εταιρικό ή κοινωφελή οργανισμό που μας εμπιστεύθηκε με ένα έργο, μια υπογραφή ή μια συζήτηση.

Είμαστε ευγνώμονες σε κάθε μέλος της ομάδας : διοικητικού στελέχους, υπαλλήλου, εθελόντριας/ή και συνεργάτιδας/η που διέθεσε τον χρόνο και τη νοημοσύνη του σε αυτό το έργο, ιδιαίτερα σε εκείνους που το έκαναν όταν η δουλειά ήταν δύσκολη και τα αποτελέσματα μακρινά.

Είμαστε ευγνώμονες στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και στους Δήμους της Κέρκυρας και άλλους φορείς της περιοχής και σε δημόσιες υπηρεσίες για την θεσμική εμπιστοσύνη που επανειλημμένα επέδειξαν στη CulturePolis. Η Διακήρυξη της Κέρκυρας τον Ιούλιο του 2025, που υπεγράφη από τους Περιφερειάρχες Ιονίων Νήσων, Βορείου και Νοτίου Αιγαίου επισημοποίησε τη δέσμευση της Κέρκυρας για αναγεννητική νησιωτική ανάπτυξη ως υπόδειγμα για την Ευρω-Μεσόγειο.

Και είμαστε ευγνώμονες, πάνω απ’ όλα, στην ίδια την Κέρκυρα —στο νησί που μας φιλοξένησε, μας δοκίμασε και αρνήθηκε να μας αφήσει να αρκεστούμε σε λιγότερο από αυτό που μας αξίζει.

Κοιτώντας μπροστά

Η εικοστή επέτειός μας δεν είναι μόνο μια στιγμή αναδρομής. Είναι ένα σημείο εκκίνησης. Το CorfuGen ανοίγει αυτό το καλοκαίρι. Οι πρώτες μας ανοιχτές κοινοτικές μέρες σε χωριά της Μέσης και Νότιας Κέρκυρας θα είναι η πιο άμεση έκφραση αυτού που η CulturePolis πάντα πίστευε: ότι ο πολιτισμός είναι μια πρακτική, μια σχέση· όχι κάτι που επισκέπτεσαι, αλλά κάτι που κατοικείς.

Χτίζουμε ένα κέντρο έξι χώρων που ελπίζουμε να επεκταθεί και να υπάρχει εδώ σε είκοσι ακόμα χρόνια, φροντισμένο από τις κοινότητες που υπηρετεί, συνδεδεμένο με το δίκτυο εταίρων από το οποίο αναπτύχθηκε, ριζωμένο στο νησί που του έδωσε έναν λόγο ύπαρξης.

Σε όλους όσοι υπήρξαν μέρος αυτών των πρώτων είκοσι χρόνων: ευχαριστούμε. Σε όλους όσοι θα αποτελέσουν μέρος των επόμενων: τώρα ξεκινάμε για μια ακόμη φορά!